GSP (จีเอสพี) คืออะไร มาทำความรู้จักสิทธิภาษี GSP กัน

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

วันที่ 26 ตุลาคม 2562 สำนักข่าว Reuters รายงานว่า สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐอเมริกา หรือ USTR. (U.S. Trade Representative) เผยว่า ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐประกาศระงับใช้ระบบการให้สิทธิพิเศษทาง ภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไป หรือ GSP กับสินค้าไทย เนื่องจากไม่มีความคืบหน้าเรื่องการแก้ไขปัญหาสิทธิแรงงานให้เป็นไปตามหลักสากล

ส่งผลให้หลังข่าวออกไป สังคมมีการพูดถึง GSP เป็นอันมากและวันนี้เราจะมาทำความรู้จักคำนี้กัน

GSP คืออะไร

GSP ย่อมาจาก Generalized System Preference เป็น สิทธิทางภาษี โดยประเทศที่พัฒนาแล้วบางประเทศมอบให้กับประเทศที่กำลังพัฒนา โดย ไม่เรียกร้องผลประโยชน์ ตอบแทนจากประเทศผู้รับสิทธิ วัตถุประสงค์ คือ เพื่อช่วยเหลือประเทศกำลังพัฒนาสามารถตั้งตัว แข่งขัน และเติบโตได้

จุดเริ่มต้นของ GSP. เกิดขึ้นเมื่อไร

แนวคิด GSP เกิดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เนื่องจากเศรษฐกิจโลกประสบภาวะเศรษฐกิจตกต่ำอย่างหนักหลังสงคราม ส่งผลให้ประเทศกำลังพัฒนายิ่งเสียเปรียบในการแข่งขันทางการค้าและส่งผลต่อการก่อร่างสร้างประเทศใหม่หลังสงคราม แนวคิดเกี่ยวกับระบบช่วยเหลือประเทศยากลำบากเหล่านั้นจึงเกิดขึ้นผ่านที่ประชุม องค์การสหประชาชาติ ว่าด้วยการค้าและการพัฒนา สมัยที่ 1 ปี ค.ศ. 1964 ณ นครเจนีวา

จากแนวคิด สู่ แนวทางการช่วยเหลือทางการค้า ได้แก่ เสนอให้ ‘ประเทศพัฒนาแล้ว’ ช่วยลดหย่อนภาษีขาเข้าแก่สินค้าที่นำเข้าจาก ‘ประเทศกำลังพัฒนา’ และในที่สุดจึงผลักดันแนวทางออกมาเป็นระบบ Generalized System Preference หรือ GSP ในการประชุม UNCTAD สมัยที่ 2 ปี 1968 ณ กรุงนิวเดลฮี ประเทศอินเดีย โดยปัจจุบันมีประเทศพัฒนาแล้วเข้าร่วมจำนวน 28 ประเทศ อาทิ สหรัฐอเมริกา, ประเทศในกลุ่มสหภาพยุโรป และ ญี่ปุ่น เป็นต้น

สิทธิประโยชน์ที่ประเทศผู้รับสิทธิจะได้รับ

ประเทศที่ได้รับสิทธิ GSP จะได้รับการ ยกเว้นภาษีขาเข้า สำหรับสินค้าบางรายการเมื่อส่งไปขายยังฝั่งของประเทศผู้ให้สิทธิ ยกตัวอย่าง สินค้าไทยไอเทม A ได้รับสิทธิ เมื่อสหรัฐอเมริกา สั่งซื้อสินค้าไอเทม A ฝั่งผู้ซื้อในสหรัฐฯ ไม่ต้องเสียภาษีนำเข้าสินค้าไอเทมนั้น

เมื่อผู้ซื้อในฝั่งสหรัฐฯ ไม่ต้องเสียภาษี ต้นทุนก็ของผู้ซื้อก็ถูกลง ก็จะอยากสั่งสินค้าไอเทม A จากผู้ขายคนไทย แทนที่จะไปสั่งซื้อสินค้าไอเทมเดียวกันจากผู้ขายประเทศอื่นที่ไม่ได้รับสิทธินี้

เมื่อประเทศผู้ได้รับสิทธิ GSP สามารถขายสินค้าได้มากขึ้น ก็จะเข้าสู่กระบวนห่วงโซ่เศรษฐกิจขาขึ้น ได้แก่ เกิดการผลิต การขยายกิจการ นำไปสู่การจ้างงาน เกิดรายได้และเม็ดเงินหมนุเวียนไปทั่วประเทศ และทำให้เศรษฐกิจของประเทศที่ได้รับสิทธิมีความเจริญเติบโตในที่สุด



เงื่อนไขในการได้รับสิทธิ GSP

แม้ GSP จะเป็นการให้ความช่วยเหลือแบบไม่ขอผลประโยชน์แลกเปลี่ยนโดยตรง แต่การจะได้รับสิทธิเหล่านั้น, ประเทศผู้รับสิทธิจะต้องมีคุณสมบัติหรือปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ประเทศผู้ให้สิทธิกำหนดไว้ ได้แก่

  • จะต้องมีรายได้ของประชากรต่อหัว ไม่เกิน 12,476 ดอลลาร์ต่อคนต่อปี (ประเทศไทยมีรายได้ประมาณ 6,000 ดอลลาร์ต่อคนต่อปี)
  • ต้องเป็นประเทศที่ไม่สนับสนุน หรือเกี่ยวข้องกับการก่อการร้ายระหว่างประเทศ
  • ต้องมีการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาในระดับที่ดีพอสมควร
  • มีการคุ้มครองสิทธิแรงงานตามมาตรฐานสากล
  • มีความพยายามในการขจัดการใช้แรงงานเด็ก
  • และมีเงื่อนไขอื่น ๆ ในด้านการค้า และการปฏิบัติต่อสหรัฐอย่างเท่าเทียมกับประเทศอื่น เป็นต้น
  • ฯลฯ

ประวัติการยกเลิกการให้สิทธิ GSP ในอดีต

  • สหรัฐเคยมีการยกเลิกการให้สิทธิ GSP แก่ประเทศต่าง ๆ เนื่องจากไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่วางไว้ อาทิ
  • ยกเลิกด้วยสาเหตุ ไม่คุ้มครองสิทธิแรงงาน เช่น บังกลาเทศ ในปี 2013 เบลารุส ในปี 2000
  • ยกเลิกด้วยสาเหตุ ไม่คุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา เช่น ฮอนดูรัส ในปี 1998 ยูเครน ในปี 2001

อย่างไรก็ดี ประเทศที่ถูกยกเลิก GSP เมื่อมีการปรับปรุงและปฏิบัติตามเงื่อนไขก็จะได้สิทธิ GSP กลับคืนมา หรือ บางประเทศอาจถูกยกเลิกสิทธิถาวรเมื่อยกระดับสู่การเป็นประเทศพัฒนาแล้ว ได้แก่ เกาหลีใต้, สิงคโปร์, ไต้หวัน, ฮ่องกง ในปี 1989 มาเลเซีย ในปี 1998 และรัสเซีย ในปี 2013 ส่

การใช้อำนาจกับประเทศที่ได้รับสิทธิ GSP

แม้การให้สิทธิ GSP จะไม่ได้เรียกรับผลประโยชน์โดยตรงแก่ประเทศผู้ให้สิทธิอย่าง สหรัฐอเมริกา แต่ก็มีบทบาททางอ้อมสำคัญในการเป็นเครื่องมือสำคัญที่สหรัฐฯ ใช้ในการชักจูงหรือกดดันประเทศต่าง ๆ ให้ปรับปรุงกฎระเบียบและพัฒนาแนวทางปฏิบัติทางการค้า และทางสังคมที่เกี่ยวข้องในระดับที่สูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา การคุ้มครองสิทธิแรงงาน การควบคุมการใช้แรงงานเด็ก รวมถึงลดการกีดกันทางการค้าให้น้อยลง เป็นค้น

อ่านเพิ่มเติม

สนค. เผยกรณีสหรัฐฯ ตัดสิทธิจีเอสพีประเทศไทย (GSP) กระทบส่งออก 0.01 เปอร์เซ็นต์
โดนัลด์ ทรัมป์ ระงับสิทธิประโยชน์ภาษี GSP ไทย กระทบสินค้าไทย 1,300 ล้านดอลลาร์



Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email